July 7th, 2009

ps10

Лявон Барщевський: «Найкращі перекладачі — ті, хто займаються тільки перекладами…»

Інтэрв'ю Лявона Баршчэўскага ўкраінскаму выданню "ЛітАкцэнт"

Спадар Лявон, як Ви вирішуєте, чи будете перекладати той чи той твір?

– У нас у Білорусі ситуація гірша, ніж в Україні: у нас багато неперекладених класиків. Молоді перекладачі не люблять перекладати класику, а комусь треба це робити. І я більше займаюся перекладами класики, яку я люблю всю, і з різних епох, і з різних літератур, бо я – літературознавець за освітою. Але коли постає питання: «Чи не міг би ти перекласти такий сучасний твір?», – то я пробую. Наприклад, мене Андрей Хаданович попросив перекласти поему «Моральний трактат» Чеслава Мілоша, і я зробив цей переклад, причому за доволі короткий час.

Інколи перекладаю щось із сучасної літератури, – це, зазвичай, те, що западе в душу, якщо я побачу там щось цікаве, нове. Це як криниця натхнення: надихнув тебе цей твір – ти його перекладаєш. На жаль, постійних перекладацьких часописів у нас нема (тепер ось з’явився часопис «ПрайдзіСвет» http://www.prajdzisvet.org/, можливо, він трохи заповнить ту прогалину), а замовлення на перекладну літературу від видавців то є, то нема. Тому намагаєшся робити, що можеш, і шукати на це час. А коли є вільний час, то перекладаєш для себе, не думаючи, хто це надрукує. Тепер я сиджу над перекладом «Медеї» Еврипіда, бо цей твір у 1920-х роках був перекладений у нас у Білорусі Юліаном Дрейзиним, але його забрав НКВД, і весь архів його забрав, і він пропав. І ось тому я перекладаю цей твір заново з давньогрецької мови на білоруську.

Далей...

ps10

Курдупель Глюк і рыцар Цахес

 Рэцэнзія на кніжку Гофмана ў перакладзе Сёмухі ад часопіса "ПрайдзіСвет" (http://www.prajdzisvet.org/)
Гофман, Э. Т. А. Курдупель Цахес… et cetera, et cetera, cetera. Казка, навэлы / Пер. зь ням. Васіль Сёмуха. – Мн., 2008. – 212 с.
             Эрнст Гофман пераварочвае нашыя ўяўленні пра свет – падчас чытання яго твораў заўважаеш, што пачынаеш глядзець на звычайныя рэчы зусім новымі вачыма. У гофманаўскіх творах нават курдуплік Цахес дзякуючы намаганням феі можа калі не ператварыцца, дык хаця б падацца Глюкам, а дзівосны Глюк, рыцар ордэна Залатой Шпоры, – дзіваком, вар’ятам і духам-адлюднікам. Гофманаўская проза – гэта самая сутнасць паэзіі і музыкі, якія, аднак, выяўленыя без выкарыстання звычайных для музыкі і паэзіі сродкаў. У гэтым – каштоўнасць таленту пісьменніка і ў гэтым – таямніца той асалоды, якую нам дораць яго творы. Ніводная універсітэцкая праграма па замежнай літаратуры, якой бы сціслай яна ні была, не можа лічыцца вартай увагі, калі там няма твораў Гофмана, а дзякучы мэтру беларускага перакладу Васілю Сёмуху творы нямецкага рамантыка, прычым творы абсалютна хрэстаматыйныя і непрабіўна класічныя, цяпер можна чытаць па-беларуску.
               Гэты артыкул ні ў якім разе не можа лічыцца рэцэнзіяй на кнігу ў поўным сэнсе гэтага слова – аўтарка артыкула, не валодаючы нямецкай мовай, не можа прааналізаваць асаблівасці перакладу і таму не мае права гаварыць пра ўсё тое, што датычыць адэкватнасці перадачы мовы Э. Гофмана і яго вобразаў. У пэўнай ступені апраўданнем таго, што гэты артыкул увогуле быў напісаны, можа служыць добрае веданне аўтаркі творчасці пісьменніка ў рускіх перакладах, і, у адпаведнасці з гэтым, адзіная задача, якая можа быць тут пастаўленая, – гэта агляд новага выдання і аналіз яго формы, але ніякім чынам не зместу.